ZASADY REDAGOWANIA PRACY DYPLOMOWEJ
 

1. ZASADY OGÓLNE
 
Opracowanie tekstu pracy dyplomowej można podzielić na następujące etapy:

a) prace przygotowawcze:

etap I - wybór obszaru zainteresowań,
etap II - sformułowanie problemu pracy,
etap III - wstępna wersja planu pracy (tytuły rozdziałów i podrozdziałów),
etap IV - sporządzenie bibliografii podstawowej,
etap V - prace studialne (studia literaturowe - biblioteka, księgarnie, sporządzanie notatek, założenie archiwum),
etap VI - opracowanie rozwiniętej wersji planu pracy (po kilka, kilkanaście tez do każdego podrozdziału),  

b) redagowanie tekstu:

faza pisania rozdziałów teoretycznych (rozdział I i II)
faza badań empirycznych:
etap I - wstępne zapoznanie się z miejscem (przedmiotem) badań,
etap II - opracowanie programu badań (określenie celu badań, zakresu badań, wybór metod i technik badawczych, opracowanie ewentualnych narzędzi badawczych -kwestionariusz wywiadu, kwestionariusz ankiety, arkusz obserwacji itp.,
etap III - prowadzenie badań empirycznych,
etap IV - opracowanie wyników badań empirycznych i wyciągnięcie wniosków z badań,
faza pisania rozdziałów empirycznych (rozdział III i IV),
faza pisania wstępu, zakończenia, bibliografii,

c) korekta:

faza końcowej redakcji merytorycznej i technicznej.

Wymagania merytoryczne:
     a) sformułowanie tematu,
     b) dokonanie przeglądu literatury przedmiotu,
     c) założenia metodologiczne:
         - cele i problemy badawcze,
         - hipotezy i innowacje,
         - metody i techniki badawcze,
         - określenie techniki badań i metody badawczej,
         - analiza wyników własnych w ujęciu ilościowym i jakościowym,
         - treść wyników końcowych i dalsze perspektywy badań.

Wymagania formalne:
     a) proporcje pomiędzy częścią teoretyczną i praktyczną,
     b) poprawność językowa - gramatyka, ortografia, interpunkcja, stylistyka,
     c) objętość pracy,
     d) prawidłowe przypisy i bibliografia,
     e) wykorzystanie dokumentów źródłowych,
     f) prawidłowa edycja tekstu,
     g) prawidłowa korekta,
     h) objętość - 20 - 25 str.,
     i) bibliografia - min. 10 pozycji.

Maszynopis:
     a) położyć nacisk na zawartość merytoryczną (liczy się jakość pracy, a nie jej objętość),
     b) tekst koloru czarnego, wyjustowany, pisany jednostronnie na papierze formatu A4,
     c) marginesy:
         - górny, dolny - 25 mm,
         - lewy - 30 mm,
         - prawy 15 mm,
     d) czcionka - Times New Roman, rozmiar 13 pkt.,
     e) znormalizowana wielkość strony - 30 wierszy po 60 znaków w wierszu (przeciętnie).

Kolejność stron i ich oznaczanie:
     a) strona tytułowa (nienumerowana),
     b) strony numerowane cyframi bez dodatkowych znaków w prawym dolnym narożniku,
     c) materiały graficzne (rysunki, tabele) należy umieszczać następnej stronie, bezpośrednio po odwołaniu się do danego materiału - numeracja jak na stronie tekstowej,
     d) numeru strony nie umieszcza się:
         - na stronie tytułowej,
         - na początku rozdziału (rozdziały rozpoczynamy od nowej strony),
         - na załącznikach (załączniki numerujemy oddzielnie, każdy od numeru 1),
     e) przykłady numeracji rozdziałów i podrozdziałów:

1.
1.1.
1.2.
1.2.1.
1.2.2.
1.2.3.
1.3.
2.
:		 I
1
2
2a
2b
2c
3
II
:

     f) numeracja tabel zgodna z rozdziałami (np. Tabela 3.2. Oceny z informatyki.),
     g) numery i nazwy tabel umieszczamy nad tabelami,
     h) numeracja rysunków zgodna z rozdziałami (np. Rys. 4.6. Wzrost wiedzy uczniów),
     i) w przypadku tabel i rysunków zapożyczonych z innych prac, należy pod nimi podać ich źródło.
  

2. UKŁAD PRACY

 
a) strona tytułowa,
b) podziękowania,
c) spis treści,
d) streszczenie,
e) wykaz oznaczeń i skrótów,
f) wstęp,
g) rozdziały pracy,
h) zakończenie,
i) skorowidz,
j) bibliografia,
k) spis tabel,
l) spis rysunków,
ł) spis załaczników,
m) załączniki.
  

Strona tytułowa

- nazwa uczelni,
- imię i nazwisko autora pracy,
- tytuł pracy,
- nazwisko promotora pracy,
- miejscowość i rok napisania pracy (Gniezno 2007).
 

Streszczenie

- objętość - 1/2 strony,
- treść zrozumiała dla przecietnego czytelnika,
- stan przed napisaniem pracy,
- cel pracy,
- innowacyjność pracy.
  

Wstęp (wprowadzenie)

- objętość - 1,0 - 1,5 strony,
- wprowadzenie w propbematykę tematu pracy,
- szczegółowe omówienie tez zawartych w streszczeniu,
- zawartość:
     * motywy podjęcia tematu,
     * przedmiot, zakres i cel pracy,
     * opis źródeł,
     * opis konstrukcji pracy,
     * opis metod badawczych.
 

Podział na rozdziały

- pracę należy podzielić na kilka rozdziałów (4 - 6),
- tytuły rozdziałów wyróżniamy wielkimi literami i pogrubieniem (rozmiar czcionki 16),
- rozdziały można podzielić na podrozdziały,
- podrozdziały można podzielić na paragrafy,
- tytuły podrozdziałów nie mogą zawierać określeń użytych w nazwach rozdziałów,
- tytuły rozdziałów wyróżniamy wielkimi literami i pogrubieniem (rozmiar czcionki 14),
- każdy rozdział powinien kończyć się wnioskami.
 

Zakończenie

- należy powrócić do wstępu i nadać mu ostateczny kształt,
- wnioski zawarte w zakończeniu nie mogą powtarzać treści zawartych we wstępie pracy,
- zakończenie musi zawierać odpowiedzi na postawione na wstępie pytania, problemy badawcze,
- wnioski powinny obejmować zagadnienia sformułowane w temacie pracy.
  

Bibliografia

- należy umieszczać tylko publikacje wykorzystane w pracy,
- wykaz źródeł w kolejności alfabetycznej według nazwisk autorów, w podziale na:
  A - książki,
  B - artykuły,
  C - inne źródła.
Źródła powinny zawierać pełne noty bibliograficzne: nazwisko i imię autora, tytuł, wydawnictwo, miejsce wydania, rok wydania - w pracy należy wykorzystać nie mniej niż 10 źródeł,
- pozycje bibliograficzne powinny być ponumerowane.
   

Załączniki

- każdy załącznik powinien posiadać własną numerację,
- w załacznikach umieszczamy materiały uzupełniające.

 
3. INFORMACJE DODATKOWE
 
Cytaty:

- muszą być ujęte w cudzysów (kub pisane kursywą bez cydzysłowu),
- treść cytatów musi być identyczna z tekstem źródłowym,
- ewentualne ingerencje muszą być ujęte w nawiasy kwadatowe,
- należy podawać źródło cytatu.

Odsyłacze:

- autor obowiązany jest powoływać się na źródła z których korzysta, w tekście powinny znajdować się odsyłacze do źródeł,
- odsyłacz ma postać indeksu górnego - liczba arabska,
- stawia się go przed znakiem interpunkcyjnym, bezpośrednio za wyrazem (ostatnim wyrazem zdania), którego dotyczy.

Przypisy:

- przypisy umieszczamy na danej stronie (na tej stronie, na której jest odsyłacz),
- przypisy zawierają pełną notę bibliograficzną wraz z numerem strony, tytuł źródła najlepiej pisać kursywą, nazwy gazet i czasopism należy ująć w cudzysłów (np. "Gazeta Wyborcza", )
- numeracja przypisów powinna być ciągła w całej pracy,
- w przypisach ZAWSZE imię poprzedza nazwisko autora, stopni i tytułów naukowych nie podaje się.

Należy podawać tylko jeden raz dane bibliograficzne danej publikacji.
Przy kolejnych odniesieniach do danej pracy używamy:

- opere citato (skrót: op. cit.) - w pracy wcześniej zacytowanej,
- dz. cyt. - dzieło cytowane,
- ibidem - tamże.
 

4. UWAGI KOŃCOWE
 
Pisząc pracę należy się kierować pewnymi zasadami o charakterze ogólnym:
  • zasada od ogółu do szczegółu - właściwa strukturalizacja tekstu zakłada, że najpierw mówimy o sprawach ogólnych, a później o szczegółowych (odnosi się to do układu rozdziałów, układu podrozdziałów w rozdziale i układu tekstu w podrozdziałach),
  • zasada źródłowości - wywody autora muszą być dokumentowane źródłami (w tym celu w tekście należy umieszczać odnośniki do źródeł, a na dole pracy w przypisach podawać pełne noty bibliograficzne cytowanych i wzmiankowanych źródeł,
  • zasada ścisłości i dokładności - omówienie wypowiedzi innych autorów musi być precyzyjne, nie oznacza to, że należy zawsze cytować wypowiedzi autora, ale że trzeba w omówieniu zachować intencje autora; ogólnie biorąc w pracy nie może być więcej jak kilka cytatów (pamiętamy, że cytat zawsze jest ujęty w cudzysłów oraz opatrzony w odnośnik do źródła, które jest wymienione w przypisie),
  • zasada obiektywizmu - autor powinien się starać zachować obiektywizm ocen, opinii, stwierdzeń; należy unikać wypowiedzi o zabarwieniu emocjonalnym, 
  • zasada rzetelności naukowej - prezentacja materiału, w tym wyników badań, musi być rzetelna, zgodna ze źródłami, faktami,
  • zasada oszczędności słowa - język autora pracy powinien być oszczędny, zrozumiały, nie powinien zawierać zabiegów literackich utrudniających zrozumienie, czy wprowadzających wieloznaczność wypowiedzi,
  • zasada bezpośredniości - wstęp i zakończenie pracy należy pisać w 1 osobie l. poj. w czasie przeszłym (przeprowadziłem, sformułowałem, napisałem), tekst rozdziałów można pisać w 1 osobie l. mn. lub w formie bezosobowej,
  • zasada samodzielności - praca stanowi rezultat własnego wysiłku autora, zabronione jest przepisywanie cudzych materiałów (fragmentów książek, artykułów i in. publikowanych źródeł) - niebezpieczeństwo popełnienia plagiatu; autor pracy ma prawo zacytować niewielkie fragmenty źródeł, ale wówczas obowiązuje stosowanie cudzysłowu i bezwzględna konieczność zastosowania odnośnika i podania przypisu do źródła.
     
5. OBRONA PRAC DYPLOMOWYCH
 
Gotową, oprawioną (lub zbindowaną) pracę dyplomową wraz z prezentacją multimedialną na płycie CD należy zdać promotorowi do dnia 30 października 2007 r.
Obrona prac dyplomowych planowana jest na przełom listopada i grudnia 2007 r.
 
Obrona będzie się składać z dwóch części.
W pierwszej części należy przedstawić swoją pracę na bazie prezentacji multimedialnej, utworzonej za pomocą programu Power Point (czas wystąpienia 2 - 3 minuty).
W drugiej części należy odpowiedzieć na pytania zadawane przez Komisję Egzaminacyjną.
  
Literatura
 
1. Lindsay D., Dobre rady dla piszących teksty naukowe. Ofic. Wyd. PWr, Wrocław 1995. (w szczególności rozdz. 5 Praca dyplomowa, s. 115-128, oraz rozdz. 4 Rady dla studentów: sprawozdania i przeglądy, s. 105-114).
2. Pułło A., Prace magisterskie i licencjackie. Wskazówki dla studentów. Wyd.Prawnicze PWN, Warszawa 2001.

08 lipca 2007 r.
dr inż. Krzysztof Łysek